Zapraszamy do udziału w seminarium Sekcji IPOPU pt.: „Integracyjne podejście do psychoterapii osób z problemem uzależnienia oraz ich bliskich”.
Data: 21 maja 2025 r.
Godzina: 17:00 – 20:00
Miejsce: Warszawa, ul. Ogrodowa 58
Prelegentami będą członkowie założyciele nowej Sekcji:
- dr hab. Katarzyna Nowakowska – Domagała, prof. UŁ Neurobiologia uzależnień w psychoterapii – jak (od) budować zdrowe ścieżki neuronalne?
Współczesne podejście do uzależnień i ich leczenia wykracza poza tradycyjne ramy behawioralne, poznawcze czy psychodynamiczne, uwzględniając coraz wyraźniej neurobiologiczne mechanizmy, które leżą u ich podstaw.
Uzależnienie traktowane jest jako zaburzenie, które wiąże się np.: z dysregulacją układu nagrody, szczególnie szlaków dopaminergicznych, oraz z obniżoną neuroplastycznością i trudnościami w zakresie funkcji wykonawczych, kontroli impulsów i przetwarzania emocji. Zmiany te prowadzić mogą do automatyzacji zachowań uzależnieniowych oraz do osłabienia zdolności do samoregulacji, co skutkuje powtarzaniem destrukcyjnych zachowań.
W tym kontekście psychoterapia, niezależnie od nurtu, staje się nie tylko narzędziem zmiany na poziomie poznawczym i emocjonalnym, ale również formą aktywacji neuroplastyczności mózgu. Interwencje terapeutyczne, poprzez angażowanie pacjenta w procesy przetwarzania emocji, refleksji nad własnymi schematami działania oraz stopniowe wprowadzanie nowych doświadczeń, mogą wpływać na przebudowę szlaków neuronalnych. Ważnym elementem w tym procesie jest relacja terapeutyczna, która stanowi przestrzeń dla bezpiecznych, korekcyjnych doświadczeń oraz dla nauki nowych wzorców funkcjonowania, co sprzyja odbudowie funkcjonalnych połączeń neuronalnych.
W trakcie mojego wystąpienia spróbuję pokazać, jak integracja podejść neurobiologicznych i psychoterapeutycznych może wspierać neurogenezę oraz przyczynić się do trwałej zmiany w funkcjonowaniu psychologicznym, emocjonalnym i behawioralnym pacjenta.
- dr Ireneusz Kaczmarczyk Terapeutyczna przestrzeń dla integracji i transformacji pacjenta – integracja podejść w psychoterapii osób z problemem uzależnienia
Pacjent pojawia się w terapii z całym swoim życiem. Transdiagnostyczne spojrzenie na jego sytuację, obejmuje spektrum zaburzeń psychicznych, nastroju, traum rozwojowych oraz uzależnienia. Unikanie doświadczania, tłumienie reakcji, samoblokowanie, kontrolowanie emocji jest jednym z czynników podtrzymujących objawy uzależnienia. Ograniczanie procesu terapii do objawu sprawia, że część doświadczeń pacjenta pozostając poza jego uwagą, w zetknięciu z życiem uruchamia ból, który na powrót wprowadza go w automatyczny proces jego regulacji przy pomocy substancji lub/i zachowań.
Terapia zorientowana na osobę i doświadczeniowa odsłania, poszerza i pogłębia obszary problemów pacjentów, co umożliwia „rekonstrukcje” historii ich życia. Sprzyja rozwojowi współpracy międzypółkulowej co w konsekwencji umożliwia integracje pofragmentowanych części, a w procesie nadawania im znaczenia transformację pacjenta.
Obserwując od wielu lat takie procesy mogę dziś postawić tezę, że kierunek integracji podejść w psychoterapii osób z problemem uzależnienia jest wyznaczany budowaniem terapeutycznej przestrzeni, która umożliwia integrację osoby. W trakcie seminarium zaprezentuję model takiej terapii uwzględniający proces przetwarzania doświadczeń.
- Bożena Maciek-Haściło Między objawem a cierpieniem pacjenta – integracyjne możliwości oddziaływań terapeutycznych
Pracuję w oparciu o rozumienie uzależnienia jako zaburzenia więzi. Substancje psychoaktywne stanowią sposób wypełnienia próżni tworzonej przez brak stabilizujących relacji. Teoria psychodynamiczna zakłada, że zajmowanie się wewnętrznymi konfliktami poprzez najpierw ich ujawnienie, a następnie wgląd i przepracowanie, niesie uwolnienie od objawów i zmianę pacjenta. W procesie terapii następuje aktywacja systemu przywiązania.
W swoim krótkim wystąpieniu zaprezentuję pracę z pacjentem na krawędzi dwóch jego podstawowych konfliktów: doświadczania uczuć i lęku przed nimi oraz pragnieniem zbliżenia się do innych osób i przerażenia tą bliskością. Zatrzymam się nad dynamiką pomiędzy pracą w obrębie wewnętrznych relacyjnych konfliktów pacjenta, budowaniem dobrej regulacji uczuć a objawem. W ten sposób zwrócę uwagę na procesy integracji psychoterapii i terapii uzależnień, stosowanych metod i stawianych celów terapii.
- Aneta Chyłek Uzależnienie jako próba radzenia sobie z traumą. Implikacje terapeutyczne
W swoim wystąpieniu postaram się przedstawić dynamikę relacji pomiędzy uzależnieniem i traumą, jako reakcji nastawionej na przetrwanie. Uwzględniając zarówno perspektywę psychoanalityczną, jak i psychosomatyczną postaram się położyć nacisk na mądrość ciała i rolę języka w procesie integracji nowych doświadczeń. Przybliżę cykl reakcji na zagrożenie oraz przykłady jak rozpoznać to u osoby przychodzącej po pomoc.
Podejmę również próbę porównania reakcji stresowej u osoby z problemem uzależnienia jak i ich bliskich, oraz przybliżę momenty możliwości renegocjacji ich wzajemnej relacji. Swoją prezentację oprę na przykładach z praktyki.
- Joanna Romaniuk Integracja nurtów i technik psychoterapeutycznych – przykład kliniczny
W gabinecie psychoterapeuty często pojawia się pacjent, który od kilku lat jest w abstynencji, opanował kognitywne i behawioralne sposoby radzenia sobie z przewlekłym problemem, jakim jest uzależnienie. Choć zaprzestał używania, nadal cierpi psychicznie. Na podstawie dwóch przykładów klinicznych zaprezentuję czemu służy, a jakie ryzyka niesie, zintegrowanie metod pracy z objawami wraz z metodami nastawionymi na badanie i leczenie źródeł uzależnienia.
Poszukam odpowiedzi na pytania: Jakie techniki i metody pracy sprawdzają się w gabinecie, kiedy nadal pacjentowi towarzyszą trudności interpersonalne, konflikty wewnętrzne, a w konsekwencji zaburzenia nastroju? W jaki sposób tworzyć relację terapeutyczną, która ma potencjał leczniczy? Jak pomagać człowiekowi odnaleźć siebie, prawdziwą osobę z poczuciem sensu własnego istnienia? Mam nadzieję, że ilustracja kliniczna pomoże poczuć ideę integracji w psychoterapii osób z problemem uzależnienia oraz ich bliskich.
Spotkanie będzie miało formułę hybrydową, można w nim uczestniczyć stacjonarnie, bądź online.
Serdecznie zapraszamy!
Zgłoszenia prosimy przesyłać na adres e-mail: psip@psip.org.pl W zgłoszeniu należy zaznaczyć formę uczestnictwa: stacjonarnie, czy online. Link do spotkania zostanie przesłany wcześniej. Zdecydowanie jednak zachęcamy do uczestnictwa bezpośredniego.
Cena: 70 zł
Szczegółowe informacje o pozostałych seminariach, możliwych zniżkach oraz o nr rachunku bankowego, na który należy wnieść opłatę znajdują się pod adresem: psip.org.pl/pl/program-seminariow-w-2025-r
Grupa Robocza ds. pracy nad Ustawą o Zawodzie Psychoterapeuty
